Dokter, mijn huisarts zegt dat ik een spastische darm heb, het prikkelbare darmsyndroom. Kan ik daar kanker door krijgen? J. ten Hope, Aalsmeer

Vaak onschuldig, maar niet altijd - dus opgepast!

Het Prikkelbare Darm Syndroom of PDS is een aandoening die artsen vaak in hun praktijk tegenkomen. Het is een onschuldige aandoening die bij vijftien tot twintig procent van de vrouwen en tien procent van de mannen tussen de vijftien en vijfenzestig jaar voorkomt. PDS wordt ook raken. Hoe u aan die abnormaal samentrekkende darmen komt is niet bekend, maar men ziet de klachten nogal eens optreden na een darminfectie met salmonella (bijvoorbeeld door het eten van niet voldoende gegaard vlees) of campylobacter (reizigersdiarree door verminderde hygiëne) en na een periode met ernstige zorgen. Ook het eetpatroon kan aanleiding geven tot PDS: het langdurig eten van te weinig vezels. Te laat ontdekte lactose-intolerantie kan eveneens aanleiding geven tot PDS. De huisarts kan de diagnose stellen op basis van de anamnese, de informatie die de patiënt geeft. De huisarts zal de patiënt geruststellen, wellicht onderzoeken op lactoseintolerantie en zal ongetwijfeld voedingsadviezen geven (gevarieerd eten waarbij gelet moet worden op het binnenkrijgen van voldoende vezels) of het voorschrijven van vezelsupplementen. De patiënt zal worden gewezen op veranderingen zoals gewichtsverlies, diarree (langer dan twee weken) en bloed bij de ontlasting. PDS gaat niet in darmkanker over, maar aanvankelijk kan het verschil in klachten soms heel gering zijn.

Ook zijn er overeenkomsten met darmontstekingen zoals ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa. Tevens kunnen PDS-klachten lijken op endometriose (baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder). Let wel, bloed bij de ontlasting is een reden verdere diagnostiek toe te passen. Maar u kunt uw huisarts ook altijd raadplegen als u ‘gewoon’ heel ongerust bent. Een absolute reden voor een bezoek aan de arts zijn: gewichtsvermindering van meer dan drie kilo binnen een maand, langdurige temperatuursverhoging, bloedverlies met of zonder ontlasting, als er wel een spastische darm genoemd, maar het heeft niets met spasticiteit van de darm te maken. Hoewel de aandoening onschuldig is, wordt deze wel als vervelend ervaren. Een wisselend ontlastingspatroon zowel in frequentie (minder dan drie keer per week of meer dan drie keer per dag, hollen of stilstaan) een opgeblazen gevoel, abnormale winderigheid, slijm (zonder bloed) bij de ontlasting, loze aandrang (u heeft het gevoel dat er nog wat zit) en buikpijn zijn symptomen die, als ze zo’n twaalf weken per jaar worden ervaren, duiden op PDS. Overigens meldt maar een klein deel van de mensen met klachten zich bij de huisarts. Het abnormaal samentrekken van de darm kan deze klachten veroorzaken. De darm hoort samen te trekken om de voedselbrij die overgaat in ontlasting weer kwijt te darmkanker in de familie voorkomt en bij verstoppingklachten die niet verdwijnen met laxeermiddelen. Is er een relatie van de buikpijn met de menstruatie dan dient endometriose te worden uitgesloten.

Heeft u PDS, laat u dan goed informeren, beperk niet uw activiteiten, maar probeer zo normaal  mogelijk te leven. Leeft u onder veel spanning, probeer deze dan te verminderen. Let daarnaast op uw voeding.