Met z’n allen geven we in Nederland jaarlijks meer dan 200 miljoen euro uit aan pijnstillers via een recept van de dokter. En dan nemen we ook nog allerhande paracetamolletjes en aspirientjes mee bij de boodschappen. Volgens bedrijfsarts Jan den Besten een gevaarlijke ontwikkeling die kan leiden tot ernstige beschadigingen in ons lichaam.

Wij vinden dat pijn niet bij ons leven hoort en we grijpen dan ook al snel naar een paracetamolletje of aspirientje. Maar wat is pijn, het fenomeen waar we allemaal (geregeld) mee te maken krijgen? Beschadigen wij een lichaamsdeel, door stoten of aanraken van een hete substantie, dan reageert ons lichaam daarop door dat lichaamsdeel terug te trekken. Deze reactie wordt veroorzaakt doordat hormoonachtige stoffen vrijkomen op de plek van de beschadiging. Deze zorgen voor een signaal naar de hersenen, of naar het ruggenmerg als het om een snelle reactie gaat. Op die manier wordt voorkomen dat een ernstiger beschadiging optreedt.

We hebben het dan over ‘nociceptieve pijn’. Deze reageert over het algemeen goed op pijnstillers. Er bestaat ook een vorm van pijn, ‘neurogene pijn’ genoemd, waarvan de herkomst niet duidelijk is. De oorzaak hiervan kan liggen in een zenuwbeschadiging of overgevoeligheid. Deze pijn reageert minder goed op pijnstillers. Hebben we spier- of gewrichtspijn, dan nemen we een NSAID (ibuprofen, diclofenac). En als die allemaal niet helpen, dan worden al gauw middelen voorgeschreven als paracetamol met codeïne. Steeds vaker worden medicijnen voorgeschreven die een morfineachtige werking hebben, zoals Tramadol dat minder verslavend is als morfine, maar wel vervelende bijwerkingen kent als misselijkheid, prostaatklachten, extreme vermoeidheid, slapeloosheid en obstipatie. De keerzijde van ons streven zonder pijn te leven en het te pas en te onpas slikken van pijnstillers, brengt andere gevaren met zich mee.Paracetamol lijkt onschuldig maar najarenlang gebruik zijn leveren nierbeschadiging, bloedafwijkingen, uitputtingsverschijnselen en hoofdpijn het gevolg.

De maximale dagdosering van 6 maal 2 tabletten zit tegen overdosering aan. Aspirine kan bij langdurig gebruik maag- en darmbloedingen veroorzaken. NSAID’s (ibuprofen, diclofenac) geven maagklachten en kunnen leiden tot nierafwijkingen en hartfalen. De codeïne die aan paracetamol wordt toegevoegd,kan verslaving veroorzaken.Matige neurogene pijn kan worden bestreden met middelen als oxycontin. Ernstige neurogene pijn met morfine. Dit middel kan bij overmatig gebruik leiden tot bloeddrukdaling of -stijging, hartritmestoornissen, beroerte, depressie, concentratiestoornissen, opwinding, angst.

Onderzoek heeft uitgewezen dat 320.000 Nederlanders medicijnafhankelijke hoofdpijnklachten hebben.Het advies luidt dan: stoppen met alle (pijn)medicatie. Pijnmedicatie, bij nociceptieve pijn, moet met beleid worden toegepast. Paracetamol of aspirine zou de eerste keuze moeten zijn, waarbij de geadviseerde dosis nooit moet worden overschreden. Bij spier- of gewrichtspijn kunnen NSAID’s worden gebruikt. Werken deze middelen niet, dan kan paracetamol met codeïne worden geprobeerd. Lees zorgvuldig de bijsluiter en bespreek langdurig gebruik altijd met uw huisarts.